Powstanie Stowarzyszenia

Dlaczego powstało SKK?

Nowa gospodarka potrzebowała wspólnego głosu kupców

Stara kronika Stowarzyszenia zaczyna tę historię prostym, ale bardzo znaczącym zdaniem: „Szeregi kupców bardzo rosły”. Właśnie ten proces stał się bezpośrednim impulsem do formalnego zorganizowania krasnostawskiego środowiska kupieckiego.

Początek lat 90. przyniósł w Krasnymstawie szybki rozwój prywatnej przedsiębiorczości. Coraz więcej mieszkańców podejmowało działalność handlową, a wraz z liczbą kupców rosła liczba spraw, których pojedynczy przedsiębiorca nie był w stanie skutecznie rozwiązywać sam. Potrzebna była organizacja zdolna rozmawiać z władzami miasta, reprezentować interesy środowiska i porządkować zasady funkcjonowania lokalnego handlu.

Jednym z najbardziej widocznych problemów był handel uliczny. Jak zapisano na starej stronie SKK, liberalne przepisy doprowadziły do nieuporządkowanego handlu na wielu ulicach Krasnegostawu. Dla tworzącego się Stowarzyszenia była to jedna z pierwszych konkretnych spraw pokazujących, po co kupcom wspólna reprezentacja.

Zobacz, jak prywatny handel odradzał się w schyłkowym PRL i na początku lat 90. →

10 sierpnia 1990

Dwunastu założycieli

10 sierpnia 1990 r. z grupy inicjatywnej wyłoniono 12-osobowy Komitet Założycielski Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich.

W jego skład weszli: Lech Berezowski, Anna Dutkowska, Barbara Galewska, Helena Kawa, Jerzy Nowak, Zdzisław Piotrowski, Joanna Policha, Antoni Sosnowski, Elżbieta Sulima, Anna Zakrzewska, Ryszard Żebrowski i Leszek Żeżuła.

Komitet otrzymał zadanie przygotowania, wspólnie z radcą prawnym Józefem Madeją, dokumentów niezbędnych do rejestracji Stowarzyszenia. Był to moment przejścia od nieformalnej grupy kupców skupionej wokół wspólnych problemów do organizacji posiadającej statut, władze i możliwość oficjalnego reprezentowania środowiska.

13 czerwca 1991

Rejestracja Stowarzyszenia

Lubelski Sąd Okręgowy dokonał rejestracji Stowarzyszenia 13 czerwca 1991 r. Data ta zamyka formalny etap organizowania SKK rozpoczęty w sierpniu poprzedniego roku.

Znaczenie powstania Stowarzyszenia wykraczało jednak poza sam wpis do rejestru. Kupcy zyskali trwałą strukturę, w ramach której mogli uzgadniać stanowiska, podejmować wspólne inicjatywy i występować wobec samorządu jako zorganizowane środowisko gospodarcze.

Pierwszy konkretny problem

Uporządkowanie handlu i plac targowy przy Kościuszki

Rosnąca liczba kupców oznaczała również coraz więcej spraw związanych z handlem na terenie miasta. Jedną z najważniejszych było uporządkowanie sprzedaży prowadzonej na ulicach Krasnegostawu.

Stowarzyszenie nie ograniczyło się do deklaracji. Jego przedstawiciele prowadzili wielokrotne rozmowy, uczestniczyli w sesjach Rady Miasta i występowali do władz w sprawach dotyczących handlu. Według kroniki SKK działania te doprowadziły do uporządkowania sytuacji i utworzenia nowego placu targowego przy ul. Kościuszki.

To wydarzenie dobrze pokazuje pierwotną motywację powołania SKK: wspólny problem lokalnych przedsiębiorców miał być rozwiązywany wspólnym głosem. Organizacja stawała się partnerem do rozmowy z samorządem, a jednocześnie miejscem, w którym kupcy mogli wypracowywać własne stanowisko.

Środowisko

Stowarzyszenie zaczęło łączyć kupców

Jak wspomina stara strona SKK, pierwsze wspólne działania „bardzo scalały środowisko kupieckie”. Z organizacji reprezentującej interesy gospodarcze szybko zaczęła powstawać również lokalna wspólnota.

Organizowano spotkania towarzyskie, bal kupiecki, ogniska kupieckie, zabawy karnawałowe i inne wydarzenia. Kupcy angażowali się również w działania na rzecz rozwoju miasta i jego sprawnego funkcjonowania. Ten społeczny wymiar działalności stał się później jednym z charakterystycznych elementów historii Stowarzyszenia.

Po pierwszym okresie aktywności

Stabilizacja osłabiła potrzebę mobilizacji

Stara kronika SKK kończy opis pierwszego etapu znamienną obserwacją: uporządkowanie i stabilizacja sytuacji w handlu osłabiły aktywność kupców w kolejnych latach. Można to czytać jako naturalną konsekwencję powodzenia pierwszych działań — część najbardziej palących problemów, które integrowały środowisko na początku transformacji, została rozwiązana.

Nie oznaczało to końca Stowarzyszenia. Kolejne lata przyniosły nowe wyzwania, a pod koniec dekady kupcy ponownie musieli działać wspólnie, m.in. wobec zmian na lokalnym rynku i planów rozwoju handlu wielkopowierzchniowego.

Czytaj dalej: ożywienie działalności SKK w 1999 roku →

Następny rozdział: spór krasnostawskich kupców z rozwojem supermarketów →